.
  
     szukaj
strona główna | redakcja | rejestr zmian | statystyka | pomoc | administracja  
Biuletyn Informacji Publicznej
   
   
OCHRONA ŚRODOWISKA:
Gminny Plan Gospodarki Odpadami


 

 

 URZĄD GMINY SZCZANIEC

 


 

 

 

 

 

 

 

 


Plan Gospodarki Odpadami

dla

GMINY SZCZANIEC

na lata 2004-2011

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Załącznik do Uchwały
Nr XXVIII/156/05
Rady Gminy Szczaniec

z dnia 25.05. 2005

 


 

 


Szczaniec, lipiec 2004


 


Opracowanie wykonane przez:

40-167 Katowice

ul. Kaktusów 6


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ZESPÓŁ AUTORSKI:

 

Dr inż. Andrzej Włodarczyk

Mgr inż. Michał Pyka

Mgr inż. Michał Smoła

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Zespół autorski pragnie złożyć serdeczne podziękowanie pracownikom Gminy Szczaniec oraz Starostwa Powiatowego za udostępnienie niezbędnych materiałów oraz poświęcony czas w przygotowaniu niniejszego opracowania.

 

 


Spis treści                                                                                                                Strona

 

1      Wstęp.. 5

1.1       Wprowadzenie do gminnego planu gospodarki odpadami 5

1.2       Opis stanu prawnego.. 6

1.3       Krajowy i wojewódzki aspekt gospodarki odpadami 8

1.4       Ogólne zasady gospodarki odpadami w gminie. 8

1.5       Podstawa, cel i zakres gminnego planu gospodarki odpadami 9

2      Dane wejściowe, stan istniejący.. 11

2.1       Podstawowe dane o gminie. 11

2.1.1    Ogólne dane statystyczne. 11

2.1.2    Dane o gminie w kontekście bilansu odpadów.. 14

2.1.3    Odpady powstające w sektorze komunalnym.. 14

2.1.4    Bilans odpadów komunalnych - ujęcie objętościowe. 14

2.1.5    Bilans odpadów komunalnych - ujęcie masowe. 15

2.1.6    Właściwości odpadów komunalnych. 16

2.1.6.1       Morfologia odpadów komunalnych w gminie Szczaniec. 16

2.1.6.2       Wskaźniki nagromadzenia frakcji w odpadach komunalnych. 16

2.1.7    Istniejące systemy zbierania odpadów komunalnych. 17

2.1.7.1       Dane dla powiatu i ogólny opis sytuacji w gminie Szczaniec. 17

2.1.7.2       Zbiórka odpadów na terenie gminy Szczaniec. 18

2.1.7.3       Ilość i rodzaj odpadów poddawanych poszczególnym procesom odzysku. 18

2.1.7.4       Istniejący system zbiórki selektywnej 18

2.1.7.5       Rodzaje i ilość odpadów komunalnych zbieranych selektywnie. 19

2.1.7.6       Sposób zagospodarowania odpadów komunalnych zebranych selektywnie. 20

2.1.7.7       Złom metalowy. 20

2.1.7.8       Gruz budowlany i podobne odpady inertne. 20

2.1.8    Ilość i rodzaj odpadów poddawanych poszczególnym procesom unieszkodliwiania. 20

2.1.8.1       Niekontrolowana część strumienia odpadów komunalnych. 21

2.1.9    Podmioty prowadzące działalność w zakresie zbierania, odzysku i unieszkodliwiania odpadów.. 21

2.1.10      Planowanie gospodarki odpadami 21

2.2       Komunalne osady ściekowe. 22

2.2.1    Bilans osadów w gminie Szczaniec i opis sytuacji istniejącej 22

2.3       Odpady powstające w sektorze gospodarczym.. 23

2.3.1    Główne strumienie odpadów z sektora gospodarczego i sposoby postępowania. 23

2.3.1.1       Przemysł rolno - spożywczy. 23

2.3.1.2       Odpady z przemysłu wykorzystującego surowce mineralne. 23

2.3.1.3       Odpady z  jednostek służby zdrowia i placówek weterynaryjnych. 24

2.3.1.4       Wyeksploatowane pojazdy, zużyte opony, oleje, akumulatory i in. 24

2.3.1.5       Azbest 25

2.3.1.6       Farby i lakiery. 25

2.3.1.7       PCB.. 25

2.4       Podsumowanie bilansu odpadów... 26

3      Prognoza zmian.. 27

3.1       Sektor komunalny.. 27

3.1.1    Odpady komunalne. 27

3.1.2    Komunalne osady ściekowe. 30

3.2       Sektor gospodarczy.. 30

3.2.1    Wstęp. 30

3.2.2    Prognozowane zmiany w poszczególnych gałęziach sektora gospodarczego. 30

3.2.2.1       Odpady z przemysłu wykorzystującego surowce mineralne. 30

3.2.2.2       Przetwórstwo drewna oraz produkcja mebli 30

3.2.2.3       Przemysł rolno-spożywczy. 30

3.2.2.4       Odpady z jednostek służby zdrowia i placówek weterynaryjnych. 31

3.2.2.5       Wyeksploatowane pojazdy odpady związane z eksploatacją pojazdów.. 31

3.2.2.6       Azbest 31

3.2.2.7       Farby i lakiery. 31

4      Założone cele i przyjęty system gospodarki odpadami 32

4.1       Sektor komunalny.. 32

4.1.1    Odpady komunalne. 32

4.1.1.1       Cele i kierunki działań. 32

4.1.1.2       Plan działań w gospodarce odpadami komunalnymi 33

4.1.2    Bilans odpadów.. 34

4.1.2.1       Odpady biodegradowalne. 34

4.1.2.2       Odpady opakowaniowe. 36

4.1.2.3       Pozostałe frakcje odpadów komunalnych. 37

4.1.3    Działania zmierzające do minimalizacji powstawania odpadów.. 40

4.1.4    Działania w zakresie zbiórki, transportu i odzysku. 41

4.1.4.1       Kierunki działań w zakresie unieszkodliwiania frakcji odpadów.. 42

4.1.5    Plan działań w gospodarce osadami ściekowymi 45

4.1.5.1       Cele ogólne wynikające z WPGO.. 45

4.1.5.2       Cele szczegółowe wynikające z planów gospodarki odpadami w powiecie. 45

4.2       Sektor gospodarczy.. 46

4.2.1    Cele i kierunki działań ogólne, wynikające z WPGO.. 46

4.2.2    Plan działań w gospodarce odpadami sektora gospodarczego. 46

4.2.2.1       Grupa 01 – Odpady powstające przy poszukiwaniu, wydobyciu i wykorzystaniu surowców mineralnych  46

4.2.2.2       Grupa 02 – Odpady z rolnictwa, sadownictwa, hodowli, rybołówstwa, leśnictwa oraz przetwórstwa żywności 47

4.2.2.3       Grupa 03 – Odpady z przetwórstwa drewna oraz produkcji papieru, tektury, masy celulozowej, płyt i mebli 47

4.2.2.4       Grupa 04 – Odpady z przemysłu skórzanego i tekstylnego. 47

4.2.2.5       Grupa 05 Odpady z przeróbki ropy naftowej, oczyszczania gazu ziemnego oraz wysokotemperaturowej przeróbki węgla  47

4.2.2.6       Grupa 06 – Odpady z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania związków nieorganicznych. 47

4.2.2.7       Grupa 07 – Odpady z przemysłu syntezy organicznej 47

4.2.2.8       Grupa 08 – Odpady z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania powłok ochronnych (farb, lakierów, emalii ceramicznych) kitu, klejów, szczeliw i farb drukarskich. 48

4.2.2.9       Grupa 09 – odpady z przemysłu fotograficznego. 48

4.2.2.10     Grupa 10 – Odpady nieorganiczne z procesów termicznych. 48

4.2.2.11     Grupa 11 – Odpady z chemicznej obróbki i powlekania powierzchni metali oraz innych materiałów i z procesów hydrometalurgicznych metali nieżelaznych. 48

4.2.2.12     Grupa 12 – Odpady z kształtowania oraz fizycznej i mechanicznej obróbki powierzchni metali i tworzyw sztucznych  48

4.2.2.13     Grupa 13 – Oleje odpadowe ( z wyłączeniem olejów jadalnych oraz grup 05 i 12) 48

4.2.2.14     Grupa 14 – Odpady z rozpuszczalników organicznych (z wyłączeniem grup 07 i 08) 49

4.2.2.15     Grupa 15 – Odpady opakowaniowe; sorbenty, tkaniny do wycierania, materiały filtracyjne i ubrania ochronne nie ujęte w innych grupach  49

4.2.2.16     Grupa 16 – Odpady różne nie ujęte w innych grupach. 49

4.2.2.17     Grupa 17 – Odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz drogowych. 50

4.2.2.18     Grupa 18 – Odpady z działalności służb medycznych i weterynaryjnych oraz związanych z nimi badań. 50

4.2.2.19     Grupa 19 – Odpady z urządzeń do likwidacji i neutralizacji odpadów oraz oczyszczania ścieków i gospodarki odpadami 50

4.2.2.20     Grupa 20 – Odpady komunalne. 50

5      Harmonogram, koszty wdrażania i możliwości finansowania PGO.. 51

5.1       Odpady komunalne. 51

5.2       Sektor gospodarczy.. 52

5.3       Podsumowanie zadań nieinwestycyjnych.. 52

5.4       Zasady finansowania.. 52

5.4.1    Koszty inwestycyjne. 52

5.4.2    Koszty eksploatacyjne. 53

5.4.3    Inne źródła finansowania PGO.. 55

5.5       Wybrane źródła finansowania PGO.. 55

6      Organizacja i zasady monitoringu systemu.. 57

6.1       Zasady zarządzania systemem.. 57

6.1.1    Ustawowe zadania gmin. 57

6.2       Działania w zakresie monitorowania planu.. 58

6.2.1    Opiniowanie projektów planów gospodarki odpadami 58

6.2.2    Aktualizacja i modyfikacja planów.. 58

6.2.3    Raportowanie wdrażania planów.. 59

6.2.4    Wskaźniki monitorowania efektywności planu. 59

7      Wnioski z prognozy oddziaływania planu na środowisko.. 60

7.1       Informacja o zawartości, uwarunkowaniach i głównych celach planu gospodarki odpadami dla gminy Szczaniec. 60

7.2       Prognoza oddziaływania na środowisko dla poszczególnych określonych zadań.. 61

7.2.1    Ocena zgodności celów planu gospodarki odpadami z celami ochrony środowiska szczebla krajowego i regionalnego  62

7.2.2    Analiza i ocena aktualnego stanu środowiska oraz potencjalne zmiany tego stanu w przypadku braku realizacji PGO   62

7.2.3    Ocena przewidywanego oddziaływania na środowisko w rezultacie realizacji zadań określonych w projekcie planu gospodarki odpadami 63

7.3       Rozwiązania mające na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko, mogących być rezultatem realizacji planu.. 64

8      Streszczenie w języku niespecjalistycznym... 65

9      Załącznik.. 67

 


 

1        Wstęp

 

1.1  Wprowadzenie do gminnego planu gospodarki odpadami

 

Plan gospodarki odpadami dla gminy Szczaniec stanowi kontynuację planu gospodarki odpadami dla powiatu świebodzińskiego, opracowanego w 2003 roku, w oparciu o plan gospodarki odpadami dla województwa lubuskiego. W świetle obowiązujących przepisów, podobnie, jak plan powiatowy podlegający zapisom planu wojewódzkiego, tak plan gminny stanowi uszczegółowienie dla warunków lokalnych tych zapisów planu powiatowego, które odnoszą się do danej gminy.

 

Plan gospodarki odpadami dla gminy Szczaniec stanowi integralną część „Programu Ochrony Środowiska dla gminy Szczaniec”, opracowywanego na podstawie Ustawy o ochronie środowiska. Opracowanie Planu jest zgodne z wymogami Ustawy o odpadach.

 

Plan gminny, zgodnie z zapisami rozporządzeń wykonawczych do Ustawy o ochronie środowiska i Ustawy o odpadach, a także zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Środowiska opracowuje się w oparciu o Plan gospodarki odpadami dla powiatu świebodzińskiego, (w odwołaniach stosuje się dalej skrót PPGO), który jest dokumentem nadrzędnym. Ponadto należy uwzględnić zapisy sformułowane w dokumentach dotyczących województwa lubuskiego oraz wytyczne ramowe dotyczące całego kraju, co w odniesieniu do planu gminnego w zakresie gospodarki odpadami głównie oznacza wytyczne zawarte w Krajowym planie gospodarki odpadami (KPGO).

 

Zgodnie z wytycznymi określonymi w tych dokumentach, a także w ślad za metodyką przyjętą w Planie wojewódzkim i w Planie powiatowym, w niniejszym gminnym planie gospodarki odpadami dokonano podziału odpadów na dwie grupy podstawowe:

 

Grupa 1:       odpady komunalne i komunalnopodobne, obejmująca:

·         Odpady pochodzące z gospodarstw domowych

·         Opakowania i odpady opakowaniowe

·         Osady z oczyszczalni ścieków komunalnych,

 

Grupa 2:       odpady z sektora gospodarczego, obejmująca:

·         Odpady przemysłowe

·         Odpady medyczne i weterynaryjne

·         Odpady niebezpieczne.

 

Powiatowy plan gospodarki odpadami (PPGO), który jest dokumentem nadrzędnym wobec planu gminnego i w oparciu o który opracowano plan gminny, uwzględnia elementy określone w odpowiednich ustawach. Plan wojewódzki oraz plan powiatowy są dokumentami obszernymi i szczegółowymi, uzupełnionym odpowiednimi załącznikami, obejmującymi:

1         Założenia dla planu powiatowego i zadania, przyjęte jako wyjściowe dla planu gminnego,

2         Bilans odpadów dla poszczególnych Zakładów Zagospodarowania Odpadów proponowanych w planie powiatowym i ich odniesienia dla gospodarki odpadami w gminie Szczaniec,

3         Wykaz przedsiębiorstw gospodarki odpadami w gminie Szczaniec,

4         Wykaz podmiotów, którym wydano decyzję o zagospodarowaniu odpadów w gminie Szczaniec.

 

Opisane w planie wojewódzkim oraz w planie powiatowym zasady tworzenia planu gospodarki odpadami, nawiązujące do obowiązujących w Polsce przepisów, znalazły odzwierciedlenie w wypracowanych tam wytycznych i sformułowanych wnioskach, które z kolei uwzględniono w niniejszym planie gminnym.

Z uwagi na ścisłe powiązanie planu gminnego z planem powiatowym (PPGO), przyjęto również analogiczny układ dokumentu.


1.2  Opis stanu prawnego

 

Najważniejsze akty prawne regulujące gospodarkę odpadami wyszczególnione w porządku odwrotnie chronologicznym:

 

 

Dz.U. 2003 nr 7 poz. 78

Ustawa z dnia 19 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw

 

Dz.U. 2002 nr 143 poz. 1196

Ustawa z dnia 18 lipca 2002 r. o zmianie ustawy o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw.

 

Dz.U. 2001 nr 100 poz. 1085

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw.

 

Dz.U. 2001 nr 63 poz. 638

Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o opakowaniach i odpadach opakowaniowych.

 

Dz.U. Nr 63, poz. 639

Ustawa z 11 maja 2001 o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej

 

Dz.U. 2001 nr 62 poz. 628

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach.

 

Dz.U. 2001 nr 62 poz. 627

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Dz.U. 1997 nr 60 poz. 369

Dz.U. 1997 nr 60 poz. 369 Ustawa z dnia 24 kwietnia 1997 r. o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, badaniu zwierząt rzeźnych i mięsa oraz o Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej

 

Dz.U. 1996 nr 132 poz. 622

Dz.U. 1996 nr 132 poz. 622 Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

 

 

Niektóre z powyższych ustaw były nowelizowane, co uwzględniono w niniejszym dokumencie.

Ponadto gospodarkę odpadami regulują liczne przepisy wykonawcze, z których najważniejsze przedstawiono niżej:

 

M.P. 2003 nr 11 poz. 159

Uchwała Nr 219 Rady Ministrów z dnia 29 października 2002 r. w sprawie krajowego planu gospodarki odpadami

Dz.U. 2003 nr 8 poz. 104

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie dopuszczalnych sposobów i warunków unieszkodliwiania odpadów medycznych i weterynaryjnych

Dz.U. 2003 nr 8 poz. 103

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie rodzajów odpadów medycznych i weterynaryjnych, których poddawanie odzyskowi jest zakazane

 Dz.U. 2003 nr 66 poz. 620

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 kwietnia 2003 r. w sprawie sporządzenia planów gospodarki odpadami

Dz.U. 2003 nr 61 poz. 549

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów

Dz.U. 2002 nr 74 poz. 686

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 maja 2002 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które posiadacz odpadów może przekazywać osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym, nie będącym przedsiębiorcami, do wykorzystania na ich własne potrzeby

Dz.U. 2002 nr 37 poz. 339

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 marca 2002 r. w sprawie wymagań dotyczących prowadzenia procesu termicznego przekształcania odpadów

Dz.U. 2002 nr 236 poz. 1986

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie zakresu i sposobu stosowania przepisów o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych do transportu odpadów niebezpiecznych

Dz.U. 2002 nr 220 poz. 1858

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2002 r. w sprawie zakresu, czasu, sposobu oraz warunków prowadzenia monitoringu składowisk odpadów

Dz.U. 2002 nr 199 poz. 1671 2003.01.01

Ustawa z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych

Dz.U. 2002 nr 191 poz. 1595

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie rodzajów odpadów, które mogą być składowane w sposób nieselektywny

Dz.U. 2002 nr 188 poz. 1575

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 28 października 2002 r. w sprawie rodzajów odpadów, których zbieranie lub transport nie wymagają zezwolenia na prowadzenie działalności, oraz podstawowych wymagań dla zbierania i transportu tych odpadów

Dz.U. 2002 nr 18 poz. 176

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 29 stycznia 2002 r. w sprawie rodzajów odpadów innych niż niebezpieczne oraz rodzajów instalacji i urządzeń, w których dopuszcza się ich termiczne przekształcenie

Dz.U. 2002 nr 134 poz. 1140

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych

Dz.U. 2001 nr 152 poz. 1740

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie niezbędnego zakresu informacji objętych obowiązkiem zbierania i przetwarzania oraz sposobu prowadzenia centralnej i wojewódzkiej bazy danych dotyczącej wytwarzania i gospodarowania odpadami

Dz.U. 2001 nr 152 poz. 1739

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie zasad sporządzania raportu wojewódzkiego

Dz.U. 2001 nr 152 poz. 1738

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie warunków i zakresu dostępu do wojewódzkiej bazy danych dotyczącej wytwarzania i gospodarowania odpadami

Dz.U. 2001 nr 152 poz. 1736

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych na potrzeby ewidencji odpadów

Dz.U. 2001 nr 152 poz. 1735

 Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie rodzajów odpadów lub ich ilości, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów, oraz kategorii małych i średnich przedsiębiorstw, które mogą prowadzić uproszczoną ewidencję odpadów

Dz.U. 2001 nr 152 poz. 1734

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie zakresu informacji podawanych przy rejestracji przez posiadaczy odpadów zwolnionych z obowiązku uzyskiwania zezwoleń oraz sposobu rejestracji

Dz.U. 2001 nr 140 poz. 1584

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 listopada 2001 r. w sprawie stwierdzania kwalifikacji w zakresie gospodarowania odpadami

Dz.U. 2001 nr 112 poz. 1206

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów

 

Podstawowe założenia prawne, sformułowane w ustawach i w aktach z nimi związanych, określają zasady postępowania w związku z gospodarką odpadami. Aspekt ten omówiono w następnych rozdziałach.

 


1.3  Krajowy i wojewódzki aspekt gospodarki odpadami

 

Obowiązujące w Polsce przepisy są zgodne z przepisami UE, w zakresie podstawowych pojęć, celów oraz priorytetów.

 

Według przyjętej przez rząd i opublikowanej II Polityki ekologicznej państwa, w odniesieniu do odpadów komunalnych i przemysłowych, przyjęto założenia i ustalono priorytety mające na celu zracjonalizowanie i uporządkowanie gospodarki odpadami. Samą gospodarkę odpadami traktuje się jako odrębną dziedzinę ochrony środowiska, przy czym już na wstępie kładzie się nacisk na zapobieganie powstawaniu odpadów, redukcję ich ilości oraz zamiany odpadów bardziej szkodliwych na mniej groźne. W dokumencie tym zwraca się uwagę na to, że zagospodarowanie odpadów stanowi znaczącą gałąź przemysłu, obejmującą szereg technologii odzysku i unieszkodliwiania.

 

W kraju następuje stały wzrost ilości odpadów komunalnych. Powstają one w ilości wynoszącej prawie 300 kg na mieszkańca w ciągu roku, co jednakże stanowi tylko około połowy ilości przypadającej na 1 mieszkańca w najbogatszych krajach Unii Europejskiej. W miarę rozwoju gospodarczego Polski, zwłaszcza po jej przystąpieniu do Unii Europejskiej, można oczekiwać wzrostu wskaźnika dotyczącego ilości odpadów do poziomu europejskiego. Obecna różnica we wskaźnikach emisji odpadów wskazuje na skalę problemu, oraz oczekiwany wzrost jego znaczenia w skali kraju. Dlatego istnieje potrzeba rozwoju metod gospodarowania odpadami, ale istotniejsze jest podejmowanie działań zapobiegawczych, redukujących ilość odpadów w gospodarstwach domowych oraz w innych sektorach. W tym celu wprowadzono ustawowe zalecenie odzysku (w tym recyklingu) odpadów opakowaniowych, a także obowiązek pobierania opłat produktowych, w przypadku niespełniania przez podmioty gospodarcze ustalonych wymagań w zakresie poziomów recyklingu niektórych odpadów.

 

W skali kraju, w odniesieniu do gospodarki odpadami, ustalono cele krótkoterminowe oraz strategiczne cele średnioterminowe (w dokumentach źródłowych ustalone do 2010 r., a planie powiatowym dla powiatu świebodzińskiego do roku 2011) obejmujące szereg działań zmierzających do osiągnięcia w skali kraju oraz w skali jednostek administracji terenowej takiego poziomu gospodarki odpadami, jaki odpowiadałby standardom i zamierzeniom polityki ekologicznej Polski i UE. Zadania te opisano dokładniej w wojewódzkim planie gospodarki odpadami dla województwa lubuskiego oraz w planie gospodarki odpadami opracowanym dla powiatu świebodzińskiego i ponowne cytowanie tych zapisów w tym miejscu nie jest konieczne.

 

 

1.4  Ogólne zasady gospodarki odpadami w gminie

 

Najważniejsze zasady gospodarki odpadami określone w ustawie o ochronie środowiska odnoszą się zarówno do kraju, jako całości, jak i do poszczególnych jednostek administracji terenowej. W odniesieniu do gminy następujące zasady gospodarki odpadami należy uwzględniać przy opracowywaniu planu:

  1. Zasadę zintegrowanego podejścia do ochrony środowiska jako całości, która oznacza, że ochrona jednego lub kilku elementów przyrodniczych powinna być realizowana z uwzględnieniem ochrony pozostałych elementów,
  2. Zasadę zapobiegania, która określa, że kto podejmuje działalność mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko jest zobowiązany do zapobiegania temu oddziaływaniu,
  3. Zasadę „zanieczyszczający płaci” mówiącą, że kto powoduje zanieczyszczenie środowiska, ponosi koszty usunięcia skutków tego zanieczyszczenia, a kto może spowodować ponadnormatywne zanieczyszczenie środowiska, ponosi koszty zapobiegania temu zanieczyszczeniu,
  4. Zasadę uwzględniania wymagań ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju przy opracowywaniu polityk, strategii, planów i programów,
  5. Zasadę, że decyzja wydana z naruszeniem przepisów dotyczących ochrony środowiska jest nieważna.

Nadto obowiązują inne zapisy, zapewniające każdemu obywatelowi dostęp do informacji o stanie środowiska i możliwość uczestniczenia w procesie decyzyjnym oraz udziału przy opracowywaniu dokumentów strategicznych i podobnych, dotyczących ochrony środowiska.

Gospodarka odpadami podlega przepisom Ustawy o odpadach, która nakazuje, między innymi:

·         Zapobiegać powstawaniu odpadów lub ograniczać ich ilość i niekorzystny wpływ na środowisko,

·         Zapewniać odzysk odpadów zgodny z zasadami ochrony środowiska,

·         Stosować metody unieszkodliwiania odpadów zgodne z wymogami ochrony środowiska, jeśli odpady te nie mogą być odzyskiwane,

·         Stosować zasadę bliskości, nakazującą odzyskiwać lub unieszkodliwiać odpady w miejscu ich powstawania,

·         Stosować zasadę rozszerzonej odpowiedzialności producenta, nakładającą na niego odpowiedzialność za odpady powstające w procesie produkcji a także za odpady powstające w czasie użytkowania i po użytkowaniu produktów, co skutkuje koniecznością optymalizacji projektowania procesu i produktu.

 

Pozostałe ustawy i rozporządzenia wykonawcze dotyczące gospodarki odpadami określają obowiązki gmin, przedsiębiorców, importerów i innych podmiotów w zakresie prewencji, odzysku i unieszkodliwiania odpadów oraz określają opłaty związane z zagospodarowaniem odpadów.

 

1.5  Podstawa, cel i zakres gminnego planu gospodarki odpadami

 

W myśl Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 kwietnia 2003 r. w sprawie sporządzania planów gospodarki odpadami (Dz. U. Nr 66, poz. 620), zgodnie z zapisami  § 4:

 

Gminny plan gospodarki odpadami określa:

 

1) aktualny stan gospodarki odpadami, w tym:

a) rodzaj, ilość i źródła powstawania wszystkich odpadów, w szczególności odpadów komunalnych,

b) rodzaj i ilość odpadów poddawanych poszczególnym procesom odzysku,

c) rodzaj i ilość odpadów poddawanych poszczególnym procesom unieszkodliwiania,

d) istniejące systemy zbierania wszystkich odpadów, w szczególności odpadów komunalnych,

e) rodzaj, rozmieszczenie oraz moc przerobową instalacji do odzysku i unieszkodliwiania odpadów, w szczególności odpadów komunalnych,

f) wykaz podmiotów prowadzących działalność w zakresie zbierania, transportu, odzysku oraz unieszkodliwiania odpadów komunalnych,

uwzględniające podstawowe informacje charakteryzujące z punktu widzenia gospodarki odpadami obszar, dla którego jest sporządzany plan gospodarki odpadami, a w szczególności położenie geograficzne, sytuację demograficzną, sytuację gospodarczą oraz warunki glebowe, hydrogeologiczne i hydrologiczne, mogące mieć wpływ na lokalizację instalacji gospodarki odpadami;

2) prognozowane zmiany w zakresie gospodarki odpadami, w tym również wynikające ze zmian demograficznych i gospodarczych;

3) działania zmierzające do poprawy sytuacji w zakresie gospodarki odpadami, w tym:

a) działania zmierzające do zapobiegania powstawaniu odpadów,

b) działania zmierzające do ograniczenia ilości odpadów i ich negatywnego oddziaływania na środowisko,

c) działania wspomagające prawidłowe postępowanie z odpadami w zakresie zbiórki, transportu oraz odzysku i unieszkodliwiania, w szczególności odpadów komunalnych,

d) działania zmierzające do redukcji ilości odpadów komunalnych ulegających biodegradacji, kierowanych na składowiska odpadów;

4) projektowany system gospodarki odpadami, w szczególności gospodarki odpadami komunalnymi i opakowaniowymi, uwzględniający ich zbieranie, transport, odzysk i unieszkodliwianie, ze wskazaniem miejsca unieszkodliwiania odpadów;

5) rodzaj i harmonogram realizacji przedsięwzięć oraz instytucje odpowiedzialne za ich realizację;

6) sposoby finansowania, w tym instrumenty finansowe służące realizacji zamierzonych celów, z uwzględnieniem harmonogramu uruchamiania środków finansowych i ich źródeł;

7) system monitoringu i oceny realizacji zamierzonych celów pozwalający na określenie sposobu oraz stopnia realizacji celów i zadań zdefiniowanych w planie gospodarki odpadami, z uwzględnieniem ich jakości i ilości.

W myśl zapisów ustawy o odpadach oraz innych dokumentów z nią związanych, gminny plan gospodarki odpadami (GPGO) powinien opierać się na powiatowym planie gospodarki odpadami (PPGO), który z kolei podporządkowany jest planowi wojewódzkiemu (WPGO). Z kolei Wojewódzki plan gospodarki odpadami opracowany dla województwa lubuskiego uwzględnia zapisy dokumentu nadrzędnego, czyli Krajowego planu gospodarki odpadami (KPGO).

 

Materiałem bazowym dla tego planu gminnego pozostaje zatem plan powiatowy (PPGO).

 

Istotnym zapisem Ustawy o odpadach jest wprowadzenie możliwości realizacji lokalnej polityki w zakresie gospodarki odpadami na szczeblu regionalnym, na przykład międzygminnym. Wówczas organy wykonawcze gmin, będących członkami związków międzygminnych, mogą opracować jeden projekt wspólnego planu gospodarki odpadami, obejmujący zadania gminnego planu gospodarki odpadami. Projekt planu jest opiniowany przez zarządy województw i powiatów, na których terenie położone są gminy. Z kolei zarządy powiatów, będących członkami związków powiatów, mogą opracować jeden projekt wspólnego planu gospodarki odpadami, obejmujący zadania powiatowego planu gospodarki odpadami. Projekt takiego planu jest opiniowany przez zarządy województw, na terenie których położone są powiaty oraz organy wykonawcze gmin z terenu tych powiatów.

Ustawa nakłada na organy administracji lokalnej obowiązek zdawania sprawozdań z realizacji planu gospodarki odpadami oraz obowiązek aktualizacji tych planów nie rzadziej, niż co 4 lata.

W swej części określającej stan aktualny i informacje podstawowe, plan gminny powinien uwzględniać najważniejsze informacje charakteryzujące obszar, dla którego plan jest sporządzany, w aspekcie gospodarki odpadami. Dotyczy to przede wszystkim położenia geograficznego oraz sytuacji demograficznej obszaru, którego dotyczy plan. Należy uwzględnić sytuację gospodarczą oraz warunki mogące mieć wpływ na lokalizacje instalacji związanych z gospodarką odpadami.

 

Plan gospodarki odpadami winien określać kierunki działań, w oparciu o prognozy, które mają również służyć określeniu priorytetów i zadań mających na celu poprawę stanu środowiska oraz efektywność gospodarki odpadami. Należy uwzględnić prognozy dotyczące zmian demograficznych i gospodarczych.

W części poświęconej określeniu działań mających na celu poprawę sytuacji w zakresie gospodarki odpadami na terenie objętym planem, należy uwzględnić następujące elementy:

1) działania zmierzające do zapobiegania powstawaniu odpadów,

2) działania zmierzające do ograniczenia ilości odpadów i ich negatywnego oddziaływania na środowisko,

3) działania wspomagające prawidłowe postępowanie z odpadami w zakresie zbierania, transportu, odzysku i unieszkodliwiania odpadów, w szczególności odpadów innych niż niebezpieczne,

4) plan redukcji ilości odpadów komunalnych ulegających biodegradacji, kierowanych na składowiska odpadów,

5) sposób realizacji planu zamykania instalacji, w szczególności składowisk odpadów i spalarni odpadów, niespełniających wymagań ochrony środowiska, których modernizacja nie jest możliwa z przyczyn technicznych lub jest nieuzasadniona z przyczyn ekonomicznych, wynikającego z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami,

6) harmonogram realizacji tych działań i instytucje odpowiedzialne za ich realizację.

 

W planie gminnym należy przedstawić projekt systemu gospodarki odpadami, w szczególności gospodarki odpadami innymi niż niebezpieczne, w tym odpadami komunalnymi, uwzględniający ich zbieranie, transport, odzysk i unieszkodliwianie. Ponadto plan powinien obejmować oszacowanie nakładów inwestycyjnych i przewidywanych kosztów eksploatacyjnych proponowanego systemu. Wskazane jest też określenie sposobów, a zatem i źródeł finansowania przedstawionych rozwiązań.

 

Ponadto plan określa system monitoringu i sposób oceny stopnia i jakości realizacji celów określonych w planie gospodarki odpadami.

 

Rozporządzenie stanowi, że opracowywanie planu gminnego (podobnie jak planu wojewódzkiego i planów powiatowych) jest procesem wieloetapowym i ma charakter cykliczny, ponieważ planowanie gospodarki odpadami wymaga aktualizacji.


2        Dane wejściowe, stan istniejący

 

2.1  Podstawowe dane o gminie

 

2.1.1        Ogólne dane statystyczne

 

Gmina Szczaniec położona jest w środkowo - wschodniej części województwa lubuskiego, w odległości 12 km na wschód od Świebodzina. Jest usytuowana przy międzynarodowej trasie E-30 Berlin - Poznań - Moskwa  i trasie kolejowej Berlin - Moskwa.

Przez teren gminy przebiegać będzie autostrada A-2 z węzłem drogowym i obwodem utrzymania autostrady w Myszęcinie. W planie zagospodarowania przestrzennego w tym rejonie wydzielono tereny pod inwestycje o funkcjach produkcyjno-technicznych, magazynowo-składowych, usługowych oraz pod budownictwo zagrodowe i mieszkaniowe (tereny te są własnością prywatną).

Tablica 2.1: Dane ogólne dotyczące gminy Szczaniec

 

Miejscowość / gmina

powierzchnia

Liczba mieszkańców

liczba mieszkań / gospodarstw

użytki rolne

lasy

przyrost naturalny 2001

średnia gęstość zaludnienia

 

km2

osób

 

%

%

%

osób/km2

Szczaniec - gmina

113

4037

1 101

67,2%

25,9%

0,178%

36

 

Szczaniec - gmina

Szczaniec

1 459

Brudzewo

90

Dąbrówka Mała

215

Kiełcze

88

Koźminek

125

Myszęcin

614

Nowe Karcze

50

Ojerzyce

208

Opalewo

146

Smardzewo

684

Wilenko

110

Wolimirzyce

136

RAZEM

4037

 

W gminie Szczaniec praktycznie nie ma przemysłu. Rozwinięty jest sektor rolnictwa. Ponadto funkcjonują przedsiębiorstwa o charakterze usługowym. Istotne znaczenie dla gospodarki regionu ma ruch turystyczny.

 

Gospodarka odpadami na terenie gminy powinna być podporządkowana przyjętym celom strategicznym rozwoju powiatu, pośród których rozwój turystyki ma istotne znaczenie. W kontekście gospodarki odpadami, ochrona środowiska, jako jeden z wojewódzkich i powiatowych celów strategicznych, ma obejmować ochronę przed zanieczyszczeniem wód powierzchniowych i podziemnych, racjonalizację gospodarki odpadami stałymi i wdrażanie europejskich norm ochrony środowiska.

 


2.1.2        Dane o gminie w kontekście bilansu odpadów

 

Gmina Szczaniec liczy 4037 mieszkańców. Wszyscy mieszkańcy gminy mieszkają na terenach wiejskich.

 

Dane dotyczące liczby mieszkań i gospodarstw domowych pochodzą z powiatowego planu gospodarki odpadami. Zakłada się, że wartości te nie uległy zmianom, które mogłyby w sposób istotny wpływać na wyniki dalszych analiz.

 

Na terenie gminy istnieje tylko zabudowa rozproszona. Charakter zabudowy wpływa na skład i gęstość masy odpadów, a także na technikę zbiórki i wywozu odpadów.

 

2.1.3        Odpady powstające w sektorze komunalnym

 

Zgodnie z treścią art. 3 Ustawy o odpadach, odpady komunalne są to odpady powstające w gospodarstwach domowych, a także odpady nie zawierające odpadów niebezpiecznych pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowych.

 

Tak więc odpady komunalne powstają w:

·         Gospodarstwach domowych.

·         Obiektach infrastruktury takich jak: handel, usługi, szkolnictwo, obiekty turystyczne, obiekty działalności gospodarczej i wytwórczej.

 

Z uwagi na różne sposoby zapisywania informacji dotyczących gospodarki odpadami, poniższy bilans odpadów komunalnych sporządzono zarówno w ujęciu objętościowym, uwzględniając informacje pochodzące z ankietyzacji gmin, firm wywożących odpady oraz operatorów składowisk, jak i w przeliczeniu na strumienie masowe, korzystne dla celów prognostycznych.

 

2.1.4        Bilans odpadów komunalnych - ujęcie objętościowe

 

Możliwie dokładny bilans odpadów w powiecie świebodzińskim, wraz z omówieniem metody jego opracowania oraz dyskusją błędów oszacowania przedstawiono w Powiatowym planie gospodarki odpadami. Opierając się na tych wyliczeniach oraz wnioskach zaprezentowanych w planie powiatowym, przyjęto uzgodnione ilości objętościowe i  masowe ilości odpadów powstających w gminie Szczaniec.

 Dla celów edycyjnych niniejszego planu gminnego przedstawiono jednakże niektóre ważne wyjściowe dane i wskaźniki dotyczące emisji odpadów w gminie Szczaniec, z tego względu, że mogą one być przydatne podczas późniejszej aktualizacji niniejszego planu gminnego.

 

Tablica 2.2: Objętościowe i masowe wskaźniki emisji odpadów komunalnych wg „Ekosystem

Miejscowość / gmina

mieszkańcy

qV

qM

 

osób

m3/os*rok

kg/os.*rok

Szczaniec - gmina

4037

0,40

120

 

Tablica 2.3: Bilans objętościowy odpadów komunalnych w gminie Szczaniec

Dane ilościowe n/t poniższych rodzajów odpadów

osób

liczba gospodarstw domowych

% gospodarstw objętych usługą

 

Ilość całkowita odpadów komunalnych

 

Źródło danych

GUS, ankiety

GUS

ankiety

Wywóz, wg ankietyzacji firm

ekstrapolacja

wg GUS

wg gmin

i GUS

Potencjalnie, wg P.G.O. „Ekosystem

jednostka

 

 

 

m3/rok

ogółem

m3/rok

ogółem

m3/rok

ogółem

m3/rok

ogółem

m3/rok

ogółem

gmina Szczaniec

4037

1 101

71%

1 920

2 704

2 000

2 000

2 024

2.1.5        Bilans odpadów komunalnych - ujęcie masowe

 

W Powiatowym planie gospodarki odpadami przeprowadzono oszacowanie ilości odpadów komunalnych powstających w powiecie świebodzińskim, w ujęciu całego powiatu i poszczególnych gmin. W Planie tym przeprowadzono analizę dostępnych danych i takie uzgodnienie uzyskanych wyników ankiet oraz obliczeń w oparciu o wskaźniki, aby otrzymać możliwie najbardziej wiarygodne dane do dalszego planowania gospodarki odpadami.

 

W niniejszym planie gminnym przyjęto oszacowanie ilości odpadów komunalnych w oparciu o wyliczenia przedstawione w PPGO.

 

Tablica 2.4: Zestawienie danych o emisji odpadów komunalnych

Miejscowość / gmina

mieszkańcy

zasoby mieszkaniowe

Dane wg Urzędu Statystycznego Zielona Góra

Dane rzeczywiście dostępne wg ankietyzacji gmin

Dane rzeczywiście dostępne wg ankietyzacji firm wywozowych

 

osób

 

Mg/rok

m3/rok

kg/m3

Mg/rok

m3/rok

Mg/rok

m3/rok

Szczaniec - gmina

4037

1 101

520

2 000

260

 

 

 

1 920

 

 

liczba mieszkańców

Gęstość obliczeniowa wg danych GUS i z ankiet

Odpady powstające, ekstrapolacja ankiet firm

Ilość odpadów, ankiety gmin i GUS

 

Masa uzgodniona,

skorygowane wskaźniki PPGO

qM wynikowe

oczekiwane qM wg KPGO

qM wg Ekosystem

 

osób

kg/m3

m3

m3

Mg

Mg/osobę/rok

Mg/osobę/rok

Mg/osobę/rok

gmina Szczaniec

4037

250

2 704

2 000

830

0,206

0,223

0,12

 

Reasumując powyższe obliczenia oraz analizę danych wejściowych, należy przyjąć, że w gminie Szczaniec powstaje rocznie około 2 500 do 3 200 m3 odpadów komunalnych rocznie. Zakłada się, że w przeliczeniu na strumień masowy, całkowita ilość powstających odpadów komunalnych wynosi 830 Mg.

 

Dla celów planowania można założyć, że taka ilość odpadów powinna podlegać wywozowi, aczkolwiek prawie 30% gospodarstw nie jest objętych zbiórką odpadów, a ponadto część odpadów domowych z innych przyczyn może trafiać do środowiska w sposób niezorganizowany (spalanie w piecach domowych itp.).

 

Dla potrzeb niniejszego planu, jako obliczeniową wartość odniesienia, przyjęto  wywóz 580 Mg odpadów komunalnych rocznie.

 

Wartość dotycząca ilości wytwarzanych odpadów komunalnych przekłada się na wskaźnik emisji wynoszący 206 kg/osobę/rok, co może być wartością nieco zaniżoną, ale wystarczająco dokładną z punktu widzenia potrzeb planowania gospodarki odpadami.

 

W oszacowaniach dotyczących przyszłości założono jako wartość odniesienia 830 Mg rocznie, uwzględniając potrzebę objęcia zbiórką i kontrolowanym wywozem wszystkich odpadów komunalnych powstających w gminie.

 


2.1.6        Właściwości odpadów komunalnych

 

2.1.6.1           Morfologia odpadów komunalnych w gminie Szczaniec

 

W WPGO stwierdzono, że „skład i właściwości odpadów komunalnych są bardzo zróżnicowane w zależności od charakteru środowiska w jakim powstają”. Dla porównania przytoczono tablicę składu morfologicznego odpadów według środowiska pochodzenia. Dane te przedstawia tablica 2.5.

 

Tablica 2.5: Skład morfologiczny odpadów według środowiska pochodzenia (wg WPGO)

Lp.

Wskaźnik

Jednostka

Miasta

Tereny wiejskie

 

 

 

duże

małe

 

Wskaźniki określające właściwości paliwowe

1.

Wilgotność

%

26,5 – 55,5

28,0 – 48,0

25,0 – 39,0

2.

Części palne

%

18,5 – 42,7

10,0 – 20,0

8,0 – 20,0

3.

Części niepalne

%

21,4 – 39,4

30,0 – 65,0

40,0 – 70,0

4.

Ciepło spalania

kJ/kg

7 437 – 12 850

2 010 – 4 000

1 200 – 2 700

Wskaźniki określające właściwości nawozowe

6.

Substancja organiczna

% s.m.

33,1 – 56,9

15,0 – 35,0

6,0 – 28,0

7.

Węgiel organiczny

% s.m.

15,5 – 22,9

6,0 – 18,0

4,5 – 16,0

8.

Azot organiczny

% s.m.

0,18 – 1,5

0,1 – 0,7

0,1 – 0,5

9.

Fosfor ogólny (P2O5)

% s.m.

0,6 – 1,4

0,2 – 0,8

0,1 – 0,7

10.

Potas ogólny (K2O)

% s.m.

0,1 – 0,7

do 0,3

do 0,2

Na podstawie dalszych danych pochodzących z PPGO oraz w oparciu o opracowanie firmy „Ekosystem” a także na podstawie własnych badań ankietowych, sporządzono bilans jakościowy odpadów komunalnych i komunalnopodobnych. W gminach powiatu świebodzińskiego nie prowadzono badań rzeczywistego składu morfologicznego odpadów. W odpadach komunalnych wytwarzanych na terenach wiejskich dominują odpady obejmujące frakcję drobną (poniżej 10 mm), którą stanowi głównie popiół z palenisk domowych (33%). W masie odpadów z obiektów infrastruktury najwięcej jest papieru i tworzyw sztucznych (30%).

 

2.1.6.2           Wskaźniki nagromadzenia frakcji w odpadach komunalnych

 

Dla potrzeb późniejszego prognozowania składu odpadów i planowania działań w tym zakresie, dla potrzeb PPGO należało oszacować ilościowo nagromadzenie poszczególnych frakcji w strumieniu odpadów powstających / wywożonych w poszczególnych gminach powiatu. W tym celu, posługując się wskaźnikami udziałów morfologicznych poszczególnych frakcji, oszacowano ilości masowe tych frakcji w strumieniu odpadów pochodzących z sektora komunalnego. Metodę tę zastosowano również w odniesieniu do gminy Szczaniec.

 

Wyniki oszacowań i wskaźniki przedstawiono w kolejnych tablicach wychodząc od wartości oczekiwanych, określonych w oparciu o dokument nadrzędny, czyli PPGO.

 

Tablica 2.6: Sumaryczna masa poszczególnych strumieni odpadów, bieżące wartości oczekiwane, na podstawie PPGO

 

 

 

 

Masa wytworzonych odpadów komunalnych

 

powiat

gmina  Szczaniec

%

Mg

Mg

1

Odpady niebezpieczne

0,75%

105

6,2

2

Odpady budowlane

11,31%

1583,4

93,9

3

Odpady wielkogabarytowe

5,16%

722,4

42,8

4

Drobna frakcja popiołowa

12,57%

1759,8

104,3

5

Odpady mineralne

3,94%

551,6

32,7

6

Odpady aluminiowe

0,29%

40,6

2,4

7

Odpady stalowe

1,00%

140

8,3

8

Metal

2,80%

392

23,2

9

Opakowania szklane

7,04%

985,6

58,4

10

Szkło nieopakowaniowe

0,47%

65,8

3,9

11

Odpady tekstylne

2,68%

375,2

22,2

12

Opakowania z tworzyw sztucznych

3,52%

492,8

29,2

13

Tworzywa sztuczne nieopakowaniowe

10,95%

1533

90,9

14

Opakowania kompozytowe

1,03%

144,2

8,5

15

Opakowania papierowe

9,16%

1282,4

76

16

Papier i karton nieopakowaniowy

6,31%

883,4

52,4

17

Odpady zielone

2,25%

315

18,7

18

Domowe organiczne

18,77%

2627,8

155,8

Razem

100,0%

14 000

830,0

 

Wskutek braku odpowiedniej segregacji u źródła, w strumieniu odpadów powstających w gminie występuje frakcja odpadów niebezpiecznych. Nie są znane wartości rzeczywiste dla tej frakcji, ale w oparciu o istniejące dane literaturowe i wyniki badań w podobnych rejonach kraju, można w przybliżeniu oszacować te wartości. Wyniki oszacowania, w oparciu o opracowanie spółki „Ekosystem” przedstawia tablica 2.7.

 

Tablica 2.7: Wskaźniki i ilości frakcji odpadów niebezpiecznych w odpadach komunalnych, wg PPGO

 

 

POWIAT, RAZEM

gmina Szczaniec

Liczba mieszkańców:

56 265

4037

Odpady niebezpieczne w odpadach komunalnych

Ilość  kg / (os*rok)

 

 

 

 

kg/rok

kg/rok

Baterie i akumulatory

1,25

70 331

5 046

Farmaceutyki

0,12

6 752

484

Farby i lakiery

0,49

27 570

1 978

Świetlówki

0,02

1 125

81

Rozpuszczalniki

0,35

19 693

1 413

Aerozole

0,08

4 501

323

Kwasy i zasady

0,08

4 501

323

Środki ochrony roślin

0,10

5 627

404

Zużyte oleje

0,03

1 688

121

Różne

0,06

3 376

242

Niebezpieczne RAZEM

 

 

10 415

 

Dane i oszacowania zestawione w powyższych tablicach posłużyły do utworzenia bazy danych, na podstawie której opracowano wskaźniki prognostyczne dla gminy, wykorzystane w dalszej części opracowania.

 

2.1.7        Istniejące systemy zbierania odpadów komunalnych

 

2.1.7.1           Dane dla powiatu i ogólny opis sytuacji w gminie Szczaniec

 

W skali powiatu świebodzińskiego, odsetek gospodarstw domowych objętych usługą zbiórki i wywozu odpadów przekracza 89%. W gminie Szczaniec sytuacja w zakresie zbiórki odpadów komunalnych jest niższa od średniej dla powiatu świebodzińskiego opisanej w PPGO, ponieważ 71% gospodarstw jest objętych zbiórką odpadów.

 

Sposób zbiórki odpadów niesegregowanych jest typowy dla warunków polskich i nie odbiega pod względem technicznym, tzn. stosowanych pojemników i samochodów, od standardów właściwych dla krajów UE. Na terenie gminy Szczaniec kontenery KP-7 posiadają szkoły, przedszkole, Dom Kultury oraz Urząd Gminy. Oprócz tego stosuje się pojemniki o mniejszej pojemności rozmieszczone bliżej posesji.

Na terenie gminy prowadzona jest także zbiórka surowców wtórnych. Bliższe informacje na ten temat przedstawiono w rozdziale poświęconym zbiórce selektywnej.

 

Odpady wielkogabarytowe z gospodarstw domowych, które ze względu na wielkość / gabaryty nie mogą być gromadzone w pojemnikach, to głównie zużyty sprzęt gospodarstwa domowego (tzw. odpady białe), sprzęt RTV i zbędne meble (tzw. odpady brązowe). Na terenie gminy Szczaniec zbiórka tych odpadów nie jest jeszcze zorganizowana.

 

Odrębny system zbiórki frakcji odpadów niebezpiecznych pochodzących z odpadów komunalnych, nie funkcjonuje.

 

2.1.7.2           Zbiórka odpadów na terenie gminy Szczaniec

 

Na terenie gminy Szczaniec działalność usługową w zakresie gromadzenia i wywozu prowadzi firma TEW. System gromadzenia odpadów komunalnych oparty jest na powszechnie stosowanych pojemnikach w oparciu o indywidualne umowy zawierane z mieszkańcami i instytucjami.

Wywóz odpadów prowadzony jest w oparciu o trasy / rejony wywozu oraz na wezwania „wytwórców" indywidualnych.

Częstotliwość opróżniania pojemników zależy od intensywności powstawania odpadów i określana jest w umowie.

Szacuje się (ankieta), że usługą objętych jest 71% gospodarstw gminy.

 

Na terenie gminy prowadzi się zorganizowaną selektywną zbiórkę surowców wtórnych. Bliższe informacje na ten temat przedstawiono w rozdziale dotyczącym zbiórki selektywnej.

Odpady wywożone są na składowisko w Jeziorach lub poza teren powiatu (Sulechów – Nowy Świat, Bukowiec).

 

2.1.7.3           Ilość i rodzaj odpadów poddawanych poszczególnym procesom odzysku

 

Na terenie prawie wszystkich gmin powiatu świebodzińskiego prowadzona jest zbiórka selektywna odpadów komunalnych. Dotyczy to również gminy Szczaniec. Zbiórka odbywa się do rozstawionych pojemników przeznaczonych na poszczególne frakcje odpadów. Tę formę zbiórki prowadzi firma TEW, która jednocześnie zajmuje się dalszą dystrybucją odpadów zebranych na drodze zbiórki selektywnej, poprzez ich przekazanie firmom zajmującym się przetwarzaniem surowców wtórnych.

Oprócz danych zebranych w drodze ankietyzacji gmin przeprowadzonej dla potrzeb Powiatowego planu gospodarki odpadami, firma TEW udostępniła uaktualnione dane dotyczące efektów zbiórki selektywnej poszczególnych frakcji odpadów.

 

2.1.7.4           Istniejący system zbiórki selektywnej

 

Na terenie większości gmin powiatu świebodzińskiego funkcjonuje system zbiórki selektywnej odpadów u źródła. Zbiórkę selektywną prowadzi się również na terenie gminy Szczaniec. System obejmuje zestawy pojemników przeznaczonych na poszczególne rodzaje odpadów nadających się do odzysku i recyklingu. Pojemniki te są rozmieszczone w poszczególnych sołectwach wchodzących w skład gminy. Istniejący system został wprowadzony i jest obsługiwany przez firmę TEW, która zapewnia również dalsze rozdysponowanie odpadów zebranych na drodze zbiórki selektywnej.

W skład działającego systemu zbiórki wchodzą zestawy pojemników rozmieszczone w oparciu o umowy zawarte z gminami. W tablicy 2.8 zestawiono informacje na temat liczby pojemników służących do zbiórki selektywnej, a w następnym rozdziale przedstawiono dane liczbowe dotyczące ilości zebranych odpadów i kierunków ich dalszego rozdysponowania.

 


Tablica 2.8: Liczba pojemników do selektywnej zbiórki odpadów komunalnych w gminie Szczaniec

Nazwa Zleceniodawcy i lokalizacja

papier

szkło

szkło białe

szkło kolorowe

Plastik 1,5

Plastik 2,5

Umowa 1/S/2002 z dnia 17-01-2002 - od 1-03-2002 do dnia 31-01-2005 roku.

Ojerzyce

 

1

 

 

1

 

Opalewo

 

1

 

 

1

 

Dąbrówka Mała

 

1

 

 

1

 

Smardzewo

 

1

 

 

1

 

Szczaniec

boisko

 

1

 

 

1

 

sklep

 

1

 

 

1

 

szkoła

 

1

 

 

1

 

Koźminek

 

1

 

 

1

 

Myszęcin

 

1

 

 

1

 

 

 

2.1.7.5           Rodzaje i ilość odpadów komunalnych zbieranych selektywnie

 

Dotychczasowe wyniki ankietyzacji wykazały, że w skali województwa, zbiórka selektywna odpadów prowadzona jest w 29 gminach (45%), w 3 gminach (5%) jest w trakcie tworzenia.

 

Na tle województwa, sytuacja w zakresie zbiórki selektywnej i wtórnego wykorzystania odpadów w powiecie świebodzińskim wygląda dość korzystnie. Zbiórkę taką prowadzi się w większości gmin powiatu, w tym również w gminie Szczaniec. Sytuacja w zakresie zbiórki selektywnej w gminie Szczaniec prezentuje się korzystnie na tle sytuacji w powiecie świebodzińskim.

 

Wg danych firmy TEW, w ramach prowadzonej w sposób ciągły akcji selektywnej zbiórki odpadów u źródła, zebrano następujące ilości surowców wtórnych, wyszczególnione w poniższej tablicy 2.9.

 

Tablica 2.9: Dane dotyczące surowców wtórnych zebranych w gminie Szczaniec w ramach zbiórki selektywnej w roku 2003 oraz od stycznia do kwietnia 2004

 

Dane wg ankietyzacji f-my TEW

 

Szczaniec – gmina

Rok

2003

styczeń-kwiecień 2004

Surowiec

kg

Szkło razem

10 450

4 887

Tworzywa sztuczne

2 400

1 236

 

Ponadto, część odpadów komunalnych wywożonych na składowisko w Sulechowie (Nowy Świat) oraz część odpadów dostarczanych do stacji pośredniej w Bukowcu również podlega segregacji, już na terenie tych obiektów. Jednakże, z punktu widzenia bilansu odpadów w gminie, te strumienie odpadów opuszczają teren powiatu, jako odpady niesegregowane i tak są wykazane w obu planach wyższego szczebla.

 

Jeśli założone w PPGO wskaźniki są przyjęte poprawnie, a ilość odpadów powstających w gminie rzeczywiście wynosi 830 Mg rocznie, to z obliczeń wynika, że dotychczasowa skuteczność zbiórki selektywnej wynosi poniżej 1% ilości powstających odpadów nadających się do recyklingu.

 

Skuteczność zbiórki makulatury w miejscowościach wiejskich jest praktycznie zerowa, dlatego zbiórka taka nie jest prowadzona.

 

W gminie uruchomiono (firma TEW) jeden punkt zbiórki zużytych baterii i akumulatorów. Obecnie istnieje ponadto możliwość uruchomienia punktów zbiórki przeterminowanych leków oraz świetlówek, a także innych frakcji niebezpiecznej odpadów komunalnych.


2.1.7.6           Sposób zagospodarowania odpadów komunalnych zebranych selektywnie

 

Kierunki zagospodarowania surowców zebranych przez firmę TEW na drodze zbiórki selektywnej są przedstawione w tablicy 2.10.

 

Tablica 2.10: Kierunki zagospodarowania odpadów pochodzących ze zbiórki selektywnej

Surowiec

Kierunek / miejsce przeznaczenia

Dalszy kierunek recyklingu

Szkło

Huta Szkła Sieraków

Huta Szkła Sieraków

Tworzywa sztuczne

Sortownia Zbąszyń, lub

składowisko Sulechów, sortowanie na miejscu

Po zbelowaniu do recyklera; odpady PE - regranulacja w Zakładach Chemicznych Międzyrzecz

 

2.1.7.7           Złom metalowy

 

W oparciu wskaźniki dotyczące udziału złomu metalowego w odpadach nieprzemysłowych można oszacować, że rocznie na terenie gminy może powstawać ok. 20 – 30 Mg złomu.

Na terenie gminy nie ma firm zajmujących się skupem złomu.

 

2.1.7.8           Gruz budowlany i podobne odpady inertne

 

Wg zapisów Krajowego Planu Gospodarki Odpadami problem gruzu budowlanego jest rozpatrywany razem z problematyką odpadów komunalnych.

Głównym kierunkiem wykorzystania gruzu powstającego trakcie prowadzenia prac rozbiórkowych będzie stosowanie go jako kruszywa budowlanego i w drogownictwie.

W województwie lubuskim gruz przyjmowany jest aktualnie przez Centrum Recyklingu Odpadów Budowlanych, ZUO Gorzów.

 

Na terenie gminy Szczaniec nie ma firmy prowadzącej działalność w zakresie zbiórki gruzu budowlanego. Obszar gminy pod tym względem może być objęty działalnością innych podmiotów z powiatu świebodzińskiego. Na terenie powiatu, zorganizowanym odzyskiem gruzu budowlanego zajmuje się firma P.H.U. „MiksPol” S.C. z Jemiołowa, gmina Łagów.

 

W chwili obecnej na terenie powiatu świebodzińskiego można wykorzystywać gruz budowlany, ziemię z wykopów i podobne odpady inertne do rekultywacji likwidowanych składowisk na terenie powiatu.

 

2.1.8        Ilość i rodzaj odpadów poddawanych poszczególnym procesom unieszkodliwiania

 

Odpady komunalne z gminy Szczaniec są wywożone na składowiska. W zasadzie odpady należałoby wywozić na składowisko powiatowe w Jeziorach. Jednakże ze względów ekonomicznych, jak wykazano w PPGO, część odpadów komunalnych powstających w gminie Szczaniec, jest unieszkodliwiana poza terenem powiatu. Unieszkodliwianie polega na składowaniu, z niewielkim odzyskiem surowców wtórnych.

 

Na terenie powiatu świewbodzińskiego działają dwa składowiska, ale warunki techniczne stawiane obecnie składowiskom, spełnia tylko jedno składowisko zorganizowane, pełniące rolę składowiska powiatowego, zlokalizowane w miejscowości Jeziory. Z tego względu inne składowiska gminne są  rekultywowane, zgodnie z przyjętymi w powiecie i na bieżąco realizowanymi założeniami strategicznymi.

 

Na podstawie ankiet oraz w oparciu o bilanse przedstawione w PPGO przyjmuje się, że w praktyce około 20% odpadów wywożonych z gminy Szczaniec zostaje wywiezionych poza powiat, w kierunku północnym (Bukowiec), a zmienna część odpadów również w kierunku południowym, na składowisko Nowy Świat w gminie Sulechów.

 

2.1.8.1           Niekontrolowana część strumienia odpadów komunalnych

 

Dane liczbowe oparto o wartości z PPGO, gdzie ankietyzację przeprowadzono zarówno w gminach jak i w głównych firmach zajmujących się zbiórką i wywozem odpadów.

 

Tablica 2.11: Oszacowanie ilości odpadów nie objętych systemem zbiórki i wywozu

 

 

Miejscowość / gmina

 

 

mieszkańcy

 

zasoby mieszkaniowe

% gospodarstw objętych wywozem odpadów (ankiety)

 

Ilość odpadów powstająca

 

Niezagospodarowana pozostałość

 

osób

gospodarstw

 

Mg/rok

Mg/rok

Szczaniec - gmina

4037

1101

71%

830

340

 

Szacuje się, że w obecnej sytuacji, poza systemem zbiórki znajduje się około 30 ¸ 40% odpadów komunalnych powstających na terenie gminy. Założono tak dlatego, że zazwyczaj nawet wśród gospodarstw objętych systemem zbiórki, skuteczność zbiórki nie wynosi 100% w stosunku do ilości odpadów powstających.

Dzieje się tak dlatego, że część odpadów jest spalana w piecach i kotłach domowych. W sezonie grzewczym pozostałości stałe po spalaniu odpadów (zwykle poniżej 10% masy spalanych odpadów) mieszają się z popiołem pochodzącym z urządzeń do ogrzewania.

Pomimo, że na terenie gminy Szczaniec nie ma niezorganizowanych ani innych nielegalnych składowisk odpadów, nie można wykluczyć, że niewielka część nieprzetworzonych odpadów przedostaje się do środowiska w inny sposób sprzeczny z obowiązującymi przepisami.

 

2.1.9        Podmioty prowadzące działalność w zakresie zbierania, odzysku i unieszkodliwiania odpadów

 

W tablicy 2.12 zestawiono przedsiębiorstwa i podmioty zajmujące się wywozem odpadów komunalnych w gminie Szczaniec.

 

Tablica 2.12: Podmioty prowadzące działalność w zakresie zbierania odpadów komunalnych

Wyszczególnienie firm działających w roku 2000

Rejon działalności

Firma TEW – Gospodarowanie odpadami, sp. z o.o., Nowa Sól, ul. Wróblewskiego 5, o/Świebodzin, ul. Kolejowa 16

Miasto Świebodzin,

Miejscowości wiejskie gminy Świebodzin pozostałe gminy powiatu

 

2.1.10    Planowanie gospodarki odpadami

 

Dla powiatu świebodzińskiego podstawowym narzędziem służącym gospodarowaniu odpadami  jest Plan Gospodarki Odpadami. Plan ten przyjęto do realizacji w styczniu 2004 i w oparciu o jego zapisy opracowuje się plany szczegółowe dla gmin wchodzących w skład powiatu, w tym dla Gminy Szczaniec.

 

Powiat świebodziński posiada również zatwierdzoną strategię zrównoważonego rozwoju, opracowaną przez firmę „’Tekon’ S.C. – Biuro Doradztwa i Ekspertyz” z siedzibą w Zielonej Górze. W tym dokumencie znajdują się także zapisy dotyczące zagospodarowania odpadów, jako elementu strategii ochrony środowiska. Również i ten dokument uwzględniono przy opracowywaniu planu powiatowego oraz planów gminnych.

 


Najważniejsze kierunki zagospodarowania odpadów w gminie powinny objąć:

 

1         rozwijanie  selektywnej zbiórki stłuczki szklanej i tworzyw sztucznych we wszystkich miejscowościach gminnych;

2         zbiórkę odpadów wielkogabarytowych;

3         zbiórkę i gromadzenie odpadów budowlanych ;

4         wprowadzenie systemu gromadzenie i wywozu odpadów niebezpiecznych pochodzenia komunalnego.

 

Cytowana „Strategia zrównoważonego rozwoju powiatu świebodzińskiego” stanowi również, że: konieczne jest wdrożenie przez wszystkie gminy powiatu systemu kompleksowej gospodarki odpadami stałymi, w tym selektywnej zbiórki odpadów i surowców wtórnych. Należy wyegzekwować gromadzenie odpadów przez wszystkich mieszkańców oraz  wszystkie podmioty gospodarcze w odpowiednich  pojemnikach z ich transportem do składowiska w Jeziorach.

 

 

2.2  Komunalne osady ściekowe

 

2.2.1        Bilans osadów w gminie Szczaniec i opis sytuacji istniejącej

 

Określenie i doszacowanie ilości osadów ściekowych powstających w skali gminy i w poszczególnych obiektach gminnych przeprowadzono w oparciu o dane z PPGO i w oparciu o dane ankietowe dostarczone przez gminy, zarówno dla potrzeb PPGO jak i dla dokumentacji prowadzonej w Starostwie Powiatowym w Świebodzinie. Zastosowano wskaźnik emisji wyliczony dla gmin powiatu świebodzińskiego. Dla liczby mieszkańców gminy wynoszącej 4037 osób, należy oczekiwać powstawania 80¸110 Mg/rok osadów ściekowych, w przeliczeniu na suchą masę.

 

Na terenie gminy działa obecnie jedna oczyszczalnia typu Mu-100 (‘bioblok’) o przepustowości nominalnej 100 m3/dobę. Oczyszczalnia obsługuje jedno osiedle. Gmina nie posiada własnych oczyszczalni.

 

W związku z projektowaną rozbudową systemu kanalizacyjnego w powiecie świebodzińskim, który to system miałby również objąć miejscowości gminy Szczaniec, przewiduje się likwidację tej oczyszczalni, z chwilą skierowania strumienia ścieków komunalnych do wspólnego systemu..

 

 


2.3  Odpady powstające w sektorze gospodarczym

 

W skali powiatu świebodzińskiego w sektorze gospodarczym powstaje 19 510 Mg odpadów rocznie. W gminie Szczaniec, w strumieniu odpadów pochodzących z sektora gospodarczego, dominują odpady z rolnictwa i hodowli. W gminie powstają też znaczne ilości odpadu mineralnego wytwarzanego w wyniku produkcji mas bitumicznych.

 

Wyniki ankietyzacji oraz dane dostępne w starostwie powiatowym, potwierdzają to, że odpady te są praktycznie w całości zagospodarowywane lub wywożone poza teren gminy i również poza teren powiatu.

 

2.3.1        Główne strumienie odpadów z sektora gospodarczego i sposoby postępowania

 

2.3.1.1           Przemysł rolno - spożywczy

 

Odpady z sektora rolno – spożywczego powstają głównie w: gospodarstwach rolnych, ogrodniczych i hodowlanych, zakładach przetwórstwa spożywczego oraz innych zakładach zajmujących się produkcją i przetwórstwem żywności.

W większych podmiotach produkcji rolnej i hodowlanej na terenie gminy Szczaniec hoduje się obecnie 450 ¸ 480 sztuk bydła i ok. 4700 sztuk trzody chlewnej. Ponadto powstają odpady w formie biomasy, pochodzące z upraw rolnych.

Dominującym kierunkiem postępowania z wytworzonymi odpadami z grupy 02 jest ich odzysk (w Polsce wynosi on 89%). Jest to głównie sprzedaż na pasze, nawozy i komponenty do kompostu.

Efektem funkcjonowania produkcji podstawowej są odchody zwierzęce oraz odpadowa tkanka zwierzęca i padlina (podgrupa 02 01). Największy udział w tej podgrupie stanowią odchody zwierzęce oraz odpadowa tkanka zwierzęca i padlina. Dominującym kierunkiem odzysku tych odpadów jest ich sprzedaż na pasze oraz stosowanie ich w nawożeniu. W Polsce niecałe 0,1% ilości tych odpadów trafia na składowiska.

Spośród odpadów pestycydowych istotne znaczenie mają opakowania po środkach ochrony roślin. Trafiają one głównie do strumienia odpadów komunalnych. W związku z zapisami Ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych, producenci i importerzy są zobowiązani do odebrania na własny koszt opakowań. Powinno to doprowadzić do zaniku tego rodzaju odpadów w strumieniu odpadów komunalnych. System zbiórki oparty będzie o punkty sprzedaży. Obecnie produkowane środki ochrony roślin oraz opakowania po nich mogą być unieszkodliwiane w klasycznych spalarniach niebezpiecznych odpadów przemysłowych.

 

2.3.1.2           Odpady z przemysłu wykorzystującego surowce mineralne

 

Przy produkcji asfaltu w Wytwórni Mas Bitumicznych (dawn. „Polski Asfalt”) w Myszęcinie, gmina Szczaniec, powstają znaczne ilości odpadu w postaci drobnego pyłu o pochodzeniu mineralnym (frakcja bazaltowa), o granulacji rzędu 0,075 mm.

 

Wskaźnikowa ilość powstającego odpadu wynosi 6-8% masy minerału poddawanej procesowi technologicznemu podczas produkcji mas bitumicznych. W skali roku może zatem powstawać do 8000 Mg tego odpadu.

 

 

Pył ten był  wykorzystywany wcześniej do różnych celów, na przykład do niwelacji terenu wyrobiska po żwirowni, a także jako surowiec do produkcji elementów ceramiki budowlanej. Obecnie jest głównie składowany na terenie zakładów i częściowo poddawany procesom zwilżania dla uzyskania granulatu wodnego, w celu zapobiegania pyleniu. Ponieważ w chwili obecnej wywóz tego odpadu w celu jego zagospodarowania jest niewystarczający, należy założyć, że zalega on na terenie gminy i stanowi obciążenie dla środowiska. Do tej pory nie została jednoznacznie rozstrzygnięta kwestia decyzji na wytwarzanie tego odpadu.

 

Wyniki analizy laboratoryjnej pyłu przedstawiono w tablicy 2.13.

 


Tablica 2.13: Analiza składu odpadu mineralnego z Wytwórni Mas Bitumicznych (kruszywa bazaltowe, Gabro, Melafir)

Lp.

Składnik

Zakres zawartości wg kilku analiz

rozmaitych frakcji odpadu

1.

Dwutlenek krzemu SiO2

47% - 57%

2.

Tlenek glinowy Al2O3

14% - 15%

3.

Tlenek żelazowy Fe2O3

5% - 9%

4.

Tlenek manganowy MnO

0,11% - 0,18%

5.

Tlenek magnezowy MgO

3% - 8% - 10%

6.

Tlenek wapniowy CaO

3% - 9% - 12%

7.

Tlenek sodowy Na2O

3% - 6%

8.

Tlenek potasowy K2O

0,1% - 2%

9.

Dwutlenek tytanu TiO2

0,8% - 1,9%

10.

Pięciotlenek fosforu P2O5

0,1% - 0,7%

11.

Straty prażenia w 1000oC

2,3%

 

2.3.1.3           Odpady z  jednostek służby zdrowia i placówek weterynaryjnych

 

Na terenie gminy występują niewielkie ilości odpadów pochodzących ze służby zdrowia. Odpady te powstają w Ośrodku Zdrowia w Szczańcu.

 

2.3.1.4           Wyeksploatowane pojazdy, zużyte opony, oleje, akumulatory i in.

 

Na terenie gminy zarejestrowanych jest ok. 1800 pojazdów. W związku z eksploatacją tych pojazdów a także w związku z tranzytem pojazdów przez teren gminy i obsługą pojazdów przejeżdżających przez gminę, powstają odpady związane z sektorem motoryzacyjnym.

W tablicy 2.14 oszacowano ilości odpadów, jakie powstają w gminie Szczaniec w związku z eksploatacją pojazdów.

 

Założono gęstość masy olejów równą 800 kg/m3.

 

Tablica 2.14: Szacunkowe ilości odpadów pochodzących z sektora transportu drogowego w gminie Szczaniec

 

 

Oleje

Opony

Akumulatory

 

Rodzaj samochodu (pojazdu)

Liczba pojazdów w gminie

Ilość olejów w pojeździe, [litrów]

Częstość wymiany co ile lat

 

Mg/rok

Waga kompletu opon

Częstość wymiany co ile lat

 

Mg/rok

Waga akumulatora

Częstość wymiany, co ile lat

Mg

/rok

osobowe

1079

5

1

4,3

20

4

5,4

12

4

3,24

przyczepy itp.

210

 

 

0,0

80

3

3,4

 

 

0,00

ciężarowe i ciężarowo - osobowe

108

9

3

2,3

120

2

6,5

50

4

1,35

ciągniki samochodowe

3

10

3

0,1

120

2

0,2

50

4

0,04

ciągniki rolnicze

291

6

1

1,4

150

5

8,7

30

4

2,18

jednoślady

115

1

1

0,1

8

4

0,2

 

 

 

RAZEM

1806

 

 

8,2

 

 

24,4

 

 

6,8

 

Po uwzględnieniu odpadów z sektora transportu powstających na terenie gminy, można oszacować, że w  gminie powstaje:

1.       około 8,2 Mg rocznie odpadów w postaci oleju przepracowanego oraz dodatkowo 1,0 Mg innych płynów i materiałów eksploatacyjnych (płynu hamulcowego, filtrów olejowych itp.),

2.       do 24,4  ton odpadów w postaci zużytych opon,

3.       około 6,8 Mg złomu w postaci zużytych akumulatorów.

 

Akumulatory wraz z elektrolitem kierowane są do zakładów unieszkodliwiania, których jest w Polsce dostateczna ilość. Natomiast baterie i akumulatory małogabarytowe nie są przetwarzane, gdyż w kraju brakuje odpowiedniej technologii. Do czasu opracowania technologii odpady te powinny być składowane na składowiskach odpadów niebezpiecznych. Odpady olejowe powstające u dużych wytwórców są zbierane i wywożone przez firmy specjalistyczne. Jednakże trudno jest ocenić efektywność tego procesu w odniesieniu do małych warsztatów działających w rozproszeniu.


2.3.1.5           Azbest

 

Odpady azbestowe powstają głównie w budownictwie podczas prowadzonych prac demontażowych.

W powiecie świebodzińskim przeprowadzono ankiety celem zinwentaryzowania obiektów budowlanych, w których zastosowano budowlane elementy azbestowe. Wyniki uzyskane dla gminy Szczaniec zestawiono w tablicy 2.15. Ilości poszyć azbestowych podano w m2.

 

Tablica 2.15: Powierzchnia przegród budowlanych, w których zastosowano azbest

 

Budynki

 

 

 

Jednorodzinne

Wielorodzinne

Użyteczności publicznej

Produkcyjne

Magazyn.

Inne gospodar.

Garaże

RAZEM

5 438

0

0

0

19 308

56 287

1 341

82 374

Brudzewo

238

 

 

 

 

2 511

 

2 749

Dąbrówka M.

277

 

 

 

7 204

3 280

 

10 761

Myszęcin

579

 

 

 

 

12 430

 

13 009

Smardzewo

458

 

 

 

 

6 632

271

7 361

Szczaniec

2 020

 

 

 

12 104

14 981

238

29 343

Ojerzyce

1 073

 

 

 

 

3 223

 

4 296

Opalewo

318

 

 

 

 

3 916

601

4 835

Koźminek

131

 

 

 

 

4 925

 

5 056

Wilenko

110

 

 

 

 

2 585

41

2 736

Wolimirzyce

234

 

 

 

 

1 804

190

2 228

 

W powiecie świebodzińskim planuje się pozyskanie środków pomocowych i krajowych przeznaczonych na demontaż i unieszkodliwienie elementów azbestowych zastosowanych w budynkach w poszczególnych gminach.

 

Odpady azbestowe unieszkodliwia się przez ich składowanie. Na terenie województwa lubuskiego odpady azbestowe deponowane są w wydzielonych kwaterach składowiska odpadów w Gorzowie Wlkp. – Chróściku.

 

2.3.1.6           Farby i lakiery

 

Odpady farb i lakierów powstają  - oprócz przedsiębiorstw z branży meblarskiej – w źródłach rozproszonych, takich jak warsztaty samochodowe. Ilość tych odpadów w skali gminy jest trudna do oszacowania.

Odpady powinny być gromadzone w gminnych punktach odbioru odpadów niebezpiecznych.

 

2.3.1.7           PCB

 

Brak jest odpadów z tej grupy na terenie gminy.

 


2.4  Podsumowanie bilansu odpadów

 

Dane pochodzące z decyzji w zakresie wytwarzania odpadów oraz dane z ankiet i oszacowań zebrano w  tablicy 2.16. Metodą ankietyzacji sprawdzono ilości odpadów pochodzące od największych wytwórców w sektorze gospodarczym. Zgodnie ze wskazówkami podanymi w Poradniku dotyczącym powiatowych i gminnych planów gospodarki odpadami, bardzo szczegółowe bilansowanie odpadów nie jest konieczne dla dalszego opracowania planu gospodarki odpadami.

 

Tablica 2.16. Podsumowanie bilansu odpadów w ujęciu grupowym

Grupa

Opis

Mg/rok

Grupa 01  

Odpady powstające przy poszukiwaniu, wydobyciu i wykorzystaniu surowców mineralnych*)

8000

Grupa 02  

Odpady z rolnictwa, hodowli oraz przetwórstwa żywności

4500

Grupa 03  

Odpady z przetwórstwa drewna oraz produkcji papieru, tektury, masy celulozowej, płyt i mebli

-

Grupa 04  

Odpady z przemysłu skórzanego i tekstylnego

-

Grupa 05  

Odpady z przeróbki ropy naftowej, oczyszczania gazu ziemnego oraz wysokotemperaturowej przeróbki węgla

 

-

Grupa 06  

Odpady z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania związków nieorganicznych

-

Grupa 07  

Odpady z przemysłu syntezy organicznej

-

Grupa 08  

Odpady z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania powłok ochronnych (farb, lakierów, emalii ceramicznych) kitu, klejów, szczeliw i farb drukarskich

-

Grupa 09  

Odpady z przemysłu fotograficznego

-

Grupa 10  

Odpady nieorganiczne z procesów termicznych

700

Grupa 11  

Odpady z chemicznej obróbki i powlekania powierzchni metali oraz innych materiałów i z procesów hydrometalurgicznych metali nieżelaznych

-

Grupa 12  

Odpady z kształtowania oraz fizycznej i mechanicznej obróbki powierzchni metali i tworzyw sztucznych

-

Grupa 13  

Oleje odpadowe ( z wyłączeniem olejów jadalnych oraz grup 05 i 12)

8

Grupa 14  

Odpady z rozpuszczalników organicznych (z wyłączeniem grup 07 i 08)

-

Grupa 15  

Odpady opakowań, sorbentów, tkanin, materiałów filtracyjnych i ochronnych nie ujęte w innych grupach

-

Grupa 16  

Odpady różne nie ujęte w innych grupach**)

5

Grupa 17  

Odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz drogowych

20

Grupa 18  

Odpady z działalności służb medycznych i weterynaryjnych oraz związanych z nimi badań

-

 

Razem, sektor gospodarczy, Grupy 01 - 18

13 233

Grupa 19  

Odpady z urządzeń do likwidacji i neutralizacji odpadów oraz oczyszczania ścieków i gospodarki odpadami

-

Grupa 20  

Odpady komunalne

840

 

Razem, sektor komunalny, Grupy 19-20

840

 

 

 

 

RAZEM

14 073

 

*) – Wytwórnia Mas Bitumicznych, Myszęcin

**) - Wyeksploatowane pojazdy, opony, akumulatory, urządzenia elektryczne itp.

 


3        Prognoza zmian

 

3.1  Sektor komunalny

 

3.1.1        Odpady komunalne

 

Dla potrzeb niniejszego Planu przyjęto prognozę ludności podaną w Roczniku Statystycznym Województwa Lubuskiego (2002).  Wartość wyjściową liczby ludności skorygowano w oparciu o ankiety, zachowując jednocześnie wskaźniki dotyczące zmian populacji w poszczególnych pięcioleciach wyliczone na podstawie Rocznika i linearyzując te wskaźniki dla poszczególnych lat (tablica 3.1). Natomiast prognozę zmian wskaźników emisji odpadów wykonano w oparciu o wskaźniki zamieszczone (wyliczone) w WPGO, (Arcadis 2003).

 

Tablica 3.1: Prognoza ludności dla gminy Szczaniec na tle prognozy dla województwa lubuskiego i powiatu świebodzińskiego (w oparciu o Rocznik Statystyczny Wojew. Lubuskiego, 2002)

Rok

2001

2005

2010

2015

2020

2025

2030

Prognoza ludności, tys. mieszk.

województwo lubuskie

1024,5

1031,6

1042,4

1054,6

1060,2

1054,9

1041,3

Powiat świebodziński

57,8

57,4

57,1

56,8

56,3

55,3

54,0

Gmina Szczaniec

3,90

4,04

4,02

4,00

3,96

3,89

3,80

 

Ilość odpadów komunalnych, jakiej należy oczekiwać w okresie objętym planem można określić w oparciu o wskaźniki emisji odpadów. W tablicy 3.2 zestawiono wartości oczekiwane wyliczone w oparciu o wskaźniki z WPGO oraz wartości skorygowane w oparciu o dane bilansowe uzyskane podczas prac nad PPGO. Graficznie wyniki przedstawiono na wykresie na rysunku 3.1.

 

Tablica 3.2: Zestawienie prognoz odnośnie ilości odpadów w latach 2004 - 2011

Rok

prognoza wskaźnika emisji odpadów wyliczona wg danych dla PPGO przy wzroście wskaźnika jak w WPGO

Ilość odpadów w gminie prognoza dla GPGO przy wzroście wskaźnika jak w  WPGO

 

 

kg/os

Mg/rok

 

2004

206

832

2005

211

852

2006

214

864

2007

217

876

2008

220

888

2009

224

904

2010

228

920

2011

232

937

Uwaga: Wyniki dla 2011 oparto o wartości z PPGO, na podstawie ekstrapolacji wskaźników z WPGO.

 

Rys. 3.1: Prognozy ilości odpadów komunalnych, wg ilości i wskaźników wzrostu ilości z WPGO oraz wg bilansu z PPGO

 

W oparciu o metodę przyjętą w WPGO, w zakresie przypuszczalnych zmian dotyczących składu odpadów komunalnych, w PPGO przyjęto na najbliższe 10 lat pozytywny wariant rozwoju sytuacji, który w przyszłości będzie odzwierciedlony w morfologii odpadów. Podobnie, jak w PPGO, przewidywanie zmian składu opiera się tutaj na następujących założeniach:

 

1         rozwój gospodarki będzie postępował bez większych załamań i struktura gospodarki będzie zbliżała się do struktury gospodarki krajów zachodnioeuropejskich,

2         rozwój gospodarczy, który powoli pociągał będzie za sobą wzrost zamożności społeczeństwa, spowoduje m.in. rozwój rynku prasowego, a to w konsekwencji wpłynie także na wzrost ilości papieru w odpadach,

3         powoli następować będzie rozwój sieci gastronomicznej oraz migracja ludności z obszarów wiejskich do miejskich, a także wzrastać będzie liczba osób zamieszkałych na wsi ale zatrudnionych w miastach, co spowoduje równocześnie „przemieszczanie się” odpadów spożywczych z dzielnic mieszkalnych do centrów miast.

4         zakłada się, że przez najbliższe 5 lat, dominować będą postawy konsumpcyjne, wysoce „odpadogenne”, następnie zaś, stopniowo, coraz częściej obserwować będzie się postawy proekologiczne, w których zawarty będzie również świadomy stosunek do problematyki odpadów. Uwidoczni się to również m.in. spadkiem ilości tworzyw sztucznych na korzyść ilości szkła i wyrobów z drewna czy innych materiałów, przede wszystkim materiałów podatnych na recyrkulację (szkło) czy łatwo degradowalnych – jak papier czy drewno,

5         po początkowym okresie stagnacji nastąpi wzrost budownictwa oraz w szczególności prac remontowo-budowlanych, co z drugiej strony zaowocuje wzrostem ilości odpadów poremontowych (w tym gruzu), w strukturze odpadów da to wzrost ilości odpadów „innych mineralnych”.

 

W planach gospodarki odpadami wyższego szczebla zakłada się, że przedstawiony scenariusz będzie się rozwijać wolno, wobec czego założono też niewielkie – w skali rocznej – zmiany „emisji” poszczególnych składników. Są to zmiany nie większe niż 3%.

Zakładaną dynamikę zmian wskaźników emisji odpadów w latach objętych programem przedstawia zamieszczona w WPGO tablica, która została zacytowana poniżej (tablica 3.3), jako założenie wynikające z WPGO i zastosowane również w PPGO dla powiatu świebodzińskiego. Te same wartości bazowe wskaźników zastosowano do gminy Szczaniec.


Tablica 3.3: Założone w WPGO i przyjęte w PPGO procentowe zmiany wskaźnika emisji poszczególnych frakcji odpadów komunalnych

 

Procentowe zmiany wskaźnika emisji odpadów obszarów latach dla obszarów:

miejskich

wiejskich

2001-2005

2006-2010

2011-2014

2001-2005

2006-2010

2011-2014

Odpady organiczne roślinne

2,00

1,00

0,00

1,00

0,00

0,00

Odpady organiczne zwierzęce

0,00

- 1,00

- 2,00

0,00

- 1,00

- 1,00

Odpady organiczne inne

2,00

2,00

1,00

2,00

2,00

1,00

Odpady zielone

2,00

2,00

1,00

2,00

2,00

1,00

Papier i tektura (niopakowaniowe)

2,00

1,00

0,00

2,00

1,00

0,00

Opakowania z papieru i tektury

6,80

6,80

6,80

2,00

1,00

0,00

Opakowania wielomateriałowe

4,80

6,80

6,80

2,00

1,00

0,00

Tworzywa sztuczne nieopakowaniowe

1,50

0,00

- 2,00

1,00

0,00

- 2,00

Opakowania z tworzyw sztucznych

6,80

6,80

6,80

1,00

0,00

- 2,00

Tekstylia

2,00

1,00

1,00

2,00

1,00

1,00

Szkło (nieopakowaniowe)

3,00

3,00

1,00

2,00

2,00

1,00

Opakowania ze szkła

4,80

4,80

4,80

2,00

2,00

1,00

Metale

1,00

0,00

0,00

1,00

0,00

0,00

Opakowania z blachy stalowej

3,80

3,80

3,80

1,00

0,00

0,00

Opakowania z aluminium

3,60

3,60

3,60

1,00

0,00

0,00

Odpady mineralne

1,00

2,00

2,00

0,00

1,00

1,00

Drobna frakcja popiołowa

- 2,00

- 3,00

- 3,00

- 2,00

- 3,00

- 3,00

Odpady wielkogabarytowe

8,45

0,00

0,00

5,92

0,00

0,00

Odpady budowlane

8,45

5,92

6,58

8,45

5,92

6,58

Odpady niebezpieczne

0,00

0,00

0,00

8,45

0,00

0,00

 

W oparciu o wskaźniki przyjęte w WPGO i w PPGO, uwzględniając również ich dynamikę w funkcji czasu, opracowano prognozę powstawania odpadów komunalnych w gminie Szczaniec. Wyniki tej prognozy przedstawia tablica 3.4.

 

Tablica 3.4: Prognozowana ilość poszczególnych strumieni odpadów w latach 2004 – 2011 (Mg/rok)

Rok

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

Strumień odpadów